เสียงต่อต้าน AI กำลังดังทั่วโลก — สไตรค์ ประท้วง ไล่ออกหมื่นคน แล้วทำไม social ไทยยังคุยแต่ดราม่ารายวัน

วันที่ 21 เมษายน 2026 — MIT Technology Review เผยแพร่บทความ “Resistance” ในซีรีส์ 10 Things That Matter in AI Right Now เขียนโดย Michelle Kim เปิดประโยคแรกว่า “ไม่ใช่ทุกคนอยากอยู่ในอนาคตที่บริษัท AI กำลังสร้าง” — เป็นการสังเคราะห์ที่ชัดเจนที่สุดของกระแสต่อต้าน AI ที่กำลังก่อตัวเป็น ขบวนการประชาชน ในหลายประเทศ ไม่ใช่แค่กลุ่ม activist หัวรุนแรงในซิลิคอนแวลลีย์อีกต่อไป

ในเวลาเดียวกัน อีกฝั่งของโลก — ธนาคารกสิกรไทย (KBank) เพิ่งเปิดโครงการ early retirement ที่อายุ 45 ปี — ต่ำกว่า ER ทั่วไปที่มักเริ่มที่ 50-55 ปี Bangkok Post รายงานชัดว่าโครงการนี้ตอบสนองต่อ AI disruption โดยตรง ไม่ใช่การ restructure เฉย ๆ

สองข่าวนี้อยู่คนละทวีปแต่เป็นเรื่องเดียวกัน — และข่าวที่สองเกือบไม่มีคนพูดถึงในไทย

ตัวเลขที่บอกว่ามันไม่ใช่ดราม่ารายวันอีกแล้ว

ปี 2025 ที่ผ่านมา บริษัทต่าง ๆ ประกาศเลย์ออฟโดยอ้าง AI เป็นเหตุผลโดยตรง 55,000 ตำแหน่ง ตามตัวเลขของ Challenger, Gray & Christmas — เพิ่มขึ้น 12 เท่าจากสองปีก่อน ยังนับเป็นเพียง 4.5% ของเลย์ออฟทั้งหมด แต่ slope ของกราฟชันมาก

ต้นปี 2026 มาถึง:

• กุมภาพันธ์ — บริษัท fintech Block (เดิม Square ของ Jack Dorsey) ประกาศปลดพนักงาน 40% ของทั้งบริษัท อ้างเพื่อ refocus ไปที่ AI agents
• มีนาคม — Atlassian ประกาศปลด 1,600 คน ในขณะที่ขยายงบ AI infrastructure
• มีนาคม — Amazon CEO Andy Jassy ส่ง memo ภายในบอกว่า “ตำแหน่ง white-collar ของบริษัทจะลดลง” จากการลงทุนใน AI agents โดยไม่ระบุจำนวน
• CEO ของ Ford, Salesforce, JP Morgan Chase ออกมาในเดือนต่าง ๆ พูดในทิศทางเดียวกัน — งาน white-collar จะหายไป

Resume.org สำรวจ hiring manager ในสหรัฐฯ พบว่า เกือบ 60% วางแผนเลย์ออฟในปี 2026 โดยอ้าง AI/automation เป็นเหตุผลอันดับหนึ่ง — แม้นักเศรษฐศาสตร์บางคนจะแย้งว่ามันคือ “AI washing” (ใช้ AI เป็นข้ออ้างปกปิดการลด cost ที่ไม่เกี่ยวกับ AI จริง) แต่ผลลัพธ์ต่อคนตกงานคือเหมือนกัน

นี่คือฉากหลังที่ก่อให้เกิดสิ่งที่ MIT Tech Review เรียกว่า “populist backlash”

คลื่นประท้วงและสไตรค์ที่เริ่มมีรูปทรง

กุมภาพันธ์ 2026 — ลอนดอน: ประชาชนหลายร้อยคนเดินขบวนผ่านสำนักงาน OpenAI, Google DeepMind, และ Meta ในกรุงลอนดอน เป็นการประท้วงต่อต้าน AI ที่ใหญ่ที่สุดในสหราชอาณาจักรเท่าที่เคยมี ประเด็นรวมตั้งแต่ค่าไฟที่พุ่งเพราะ data center, งานที่หายไป, ลิขสิทธิ์ที่ถูก train โดยไม่ขออนุญาต

มีนาคม 2026 — สหรัฐฯ: เกิด Pro-Human AI Declaration เผยแพร่ผ่าน humanstatement.org โดยพันธมิตรที่ไม่เคยอยู่ฝั่งเดียวกันมาก่อน — MAGA Republican กับ democratic socialist, ผู้นำแรงงาน, และผู้นำศาสนา ลงชื่อร่วมกัน เนื้อหาคือหลักการเดียว — “AI ต้องรับใช้มนุษย์ ไม่ใช่แทนที่มนุษย์”

มีนาคม 2026 — แคลิฟอร์เนียเหนือ: นักจิตบำบัด 2,400 คน สไตรค์ 24 ชั่วโมง อ้างว่าถูกแทนที่ด้วย AI ที่จับลูกค้าก่อนถึงคน และ management ใช้ AI เพื่อ บีบให้พบผู้ป่วยมากขึ้นในแต่ละกะ ผ่านการให้ AI ช่วย charting พวกเขาได้ 23,000 พยาบาลของ Kaiser Permanente มาร่วม ทำให้กลายเป็นการสไตรค์ที่มี leverage จริง ๆ ครั้งแรกที่ใช้ประเด็น AI เป็นแกน

มีนาคม-เมษายน 2026 — ซานฟรานซิสโก: หลัง OpenAI ทำดีลกับ Pentagon ผู้ใช้พร้อมกัน uninstall ChatGPT พุ่ง 295% ในสัปดาห์เดียวตามรายงาน TechCrunch ผู้ประท้วงเขียนชอล์กรอบสำนักงาน OpenAI ถามว่า “safeguard อยู่ไหน” และในเดือนเมษายน ชายชาวเท็กซัสคนหนึ่งถูกกล่าวหาว่าขว้างขวด Molotov ใส่บ้าน Sam Altman บนเขา Russian Hill โดยพกแถลงการณ์ต่อต้าน AI ติดตัว

กลุ่ม Stop Gen AI เป็นองค์กรช่วยเหลือซึ่งกันและกัน (mutual aid) ตั้งขึ้นในปี 2025 เพื่อช่วยศิลปิน นักเขียน knowledge worker ที่ถูก gen AI กระทบโดยตรง — เป็นโครงสร้าง infrastructure ของขบวนการต่อต้านที่ไม่ใช่แค่ social media outrage

แม้แต่คนสร้าง AI ก็เริ่มเปลี่ยนน้ำเสียง

ปลายปี 2025 Dario Amodei CEO ของ Anthropic เคยให้สัมภาษณ์ Axios ดังก้องโลก ว่า AI อาจ ทำลายงาน entry-level white-collar ครึ่งหนึ่งใน 5 ปี และดัน unemployment สหรัฐฯ ไปที่ 10-20% — วลี “white-collar bloodbath” กลายเป็น meme

ห้าเดือนต่อมา — 5 พฤษภาคม 2026 Fortune รายงานว่า Amodei ขึ้นเวทีร่วมกับ Jamie Dimon (CEO JP Morgan Chase) ที่งานแถลงข่าวของ Anthropic เกี่ยวกับ financial services ใน Lower Manhattan แล้ว เปลี่ยนกรอบไปใช้ Jevons Paradox — ทฤษฎีเศรษฐศาสตร์ที่บอกว่าเมื่อทรัพยากรถูกใช้ได้มีประสิทธิภาพมากขึ้น ความต้องการรวมจะ เพิ่ม ไม่ใช่ลด

Fortune ตั้งข้อสังเกตอย่างเฉียบว่า — การพลิกน้ำเสียงนี้เกิดขึ้นพอดีกับช่วงที่ Anthropic ต้องสู้คดี Pentagon และเดินไปสู่ regulatory environment ที่ลำบาก การฟัง “bloodbath” ทำให้ผู้กำหนดนโยบายเริ่มอยากออกกฎคุม การฟัง “Jevons Paradox” ทำให้สงบลง

แต่ Fortune เองตั้งคำถามต่อ — แม้ Jevons จะถูกในระยะยาว การ rebalance อาจไม่เร็วพอ สำหรับคนที่ตกอยู่ในรอยต่อ

นโยบายเริ่มขยับ — แม้จะช้า

ในขณะที่อุตสาหกรรมพยายาม set narrative กฎเริ่มมาแล้วในหลายที่:

• นิวยอร์ก ผู้ว่า Hochul ส่งจดหมายถึงบริษัท AI companionship bot ตั้ง safeguard requirement
• แคลิฟอร์เนีย กลายเป็นรัฐแรกที่ออกกฎเฉพาะสำหรับ AI companion chatbot ในเดือนตุลาคม 2025
• อังกฤษ รัฐบาลกลับลำในเดือนมีนาคม 2026 จากแผนเดิมที่จะให้บริษัท AI ใช้งานลิขสิทธิ์ฝึก model โดยไม่ขออนุญาต — หลังโดน push back หนักจากศิลปิน นักดนตรี นักเขียน
• เมืองในนิวยอร์ก ผู้ปกครองหลายเมืองรวมตัวเรียกร้อง ban AI ในโรงเรียน 2 ปี หลังเกิดคดีฟ้องร้องว่า chatbot มีส่วนทำให้วัยรุ่นทำร้ายตัวเอง
• กลุ่มชุมชนรอบ data center ในสหรัฐฯ บล็อกการก่อสร้างมูลค่า 98,000 ล้านดอลลาร์ ในไตรมาส 2 ปี 2025 ตามข้อมูล Data Center Watch

นั่นทำให้รัฐบาล Trump ต้องดึงผู้บริหารบริษัท AI มาประชุมในเดือนมีนาคม 2026 และให้คำมั่นว่าจะ ครอบคลุมค่าไฟที่ data center สร้างให้ โดยสร้างหรือซื้อจาก power plant ใหม่

ประเทศไทยอยู่ที่ไหนในแผนที่นี้

กลับมาที่บ้านเรา — สัญญาณมีครบแล้วแต่กระจัดกระจาย:

1) Kasikornbank ER ที่อายุ 45 — Bangkok Post ระบุชัดว่าเป็นผลจาก AI disruption ในงาน middle office, back office, contact center, และตำแหน่งวิเคราะห์ระดับ junior-to-mid ที่ AI agent ทำได้แล้ว — นี่คือธนาคารใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งของประเทศประกาศต่อสาธารณะว่า workforce อายุ 45+ ต้องการ exit strategy

2) ตัวเลขจาก World Bank — เตือนประเทศไทยเรื่อง labour crisis ที่จะรุนแรงขึ้นเพราะ AI ผสม population ageing และจี้ให้เร่ง AI upskilling ระดับชาติ — แต่ public discourse แทบไม่มีการพูดถึงรายงานฉบับนี้

3) ตัวเลขกระทรวงและสภาอุตสาหกรรม — งานในภาคบริการที่ “เสี่ยงสูงต่อ AI” คิดเป็น 3.5% ของแรงงานในภาค (~280,000 คน) แต่คิดเป็น 34.7% ของ GDP ของภาคบริการ — แปลว่าจำนวนคนน้อยกว่าค่าทางเศรษฐกิจที่จะกระทบ — เป็น pattern ที่ disruption มักไม่ “เห็น” จนกว่าจะสาย

4) Reskilling gap — ผลสำรวจหนึ่งระบุว่า 56% ของแรงงานไทย ต้อง reskill อย่างมีนัยสำคัญในปี 2026 เพื่อทำงานร่วมกับ AI ได้ และไทยติด อันดับต่ำที่สุดในอาเซียน เรื่อง AI readiness ของแรงงาน

5) Wage premium ใน AI talent — คนไทยที่มีทักษะ AI พร้อมเปลี่ยนงานได้ค่าตัวเพิ่ม 15-30% ต่อ job switch ในขณะที่ทุกตำแหน่งที่ไม่เกี่ยว AI ขึ้นเงินเดือน 3-5% หรือไม่ขึ้น — ความเหลื่อมล้ำกำลังขยายจริง

ปัญหาคือ “Public Discourse”

นี่เป็นจุดที่บทความนี้ต้องการเน้น

ในสหรัฐฯ คนพูดเรื่อง AI กับแรงงานทุกวันใน Twitter/X, Reddit, Substack ของนักเศรษฐศาสตร์ และคอลัมน์ NYT/WSJ มี Jack Clark ของ Anthropic ออกมา blog ทุกสัปดาห์ มี David Autor (MIT) ปล่อย paper, มี Anton Korinek จาก Oxford พูดเรื่อง intelligence explosion 2028, มี กลุ่มแรงงานสไตรค์ จริง ๆ

ในไทย — เปิดฟีด Twitter/X, Threads, TikTok ของช่วงสัปดาห์ที่ KBank ประกาศ ER 45+ คุณจะเห็นว่า ดราม่าดารา-อินฟลูเอนเซอร์-การเมืองรายชั่วโมง ครอบงำ feed ขณะที่ข่าวเรื่อง structural shift ที่จะกระทบคน 5-7 ล้านคนในอีก 5 ปี แทบไม่ขึ้นบน trending

นี่ไม่ใช่การ blame ผู้ใช้ — มันคือ failure ของระบบ:

• สื่อกระแสหลักไทย เน้น breaking news ที่ทำ engagement สูง — ดราม่ามักชนะ structural piece เสมอ
• ผู้กำหนดนโยบาย ยังไม่ส่งสัญญาณเร่งด่วน — ไม่มี roadmap reskilling ระดับชาติ ไม่มีกองทุนรองรับคนถูก displace ไม่มี public communication
• บริษัทใหญ่ อย่าง KBank ทำ ER ที่อายุ 45 แต่ communicate เหมือนเป็น “โอกาส” ไม่ใช่ canary ที่บอกอนาคต
• กลุ่มแรงงานไทย ยังไม่มีการรวมตัวที่ frame เรื่อง AI เป็นประเด็นแรงงาน (ต่างจาก Kaiser หรือ Stop Gen AI)

มุมมอง AI Curator

ผมเขียนข่าวนี้เพราะมีหลายเรื่องที่ปกติไม่ค่อยพูดเป็น opinion piece — แต่กรณีนี้คิดว่าควรพูดตรง

1) “ดราม่ารายวัน” ไม่ใช่ความผิดของผู้บริโภคข่าว — algorithm ของ social platform ออกแบบมาให้ดราม่าชนะ structural ตลอด คนไทยที่เลื่อนผ่านข่าว AI ไม่ใช่ไม่สนใจ — ระบบเลือก feed ให้แล้ว ทางออกไม่ใช่ “อย่าสนใจดราม่า” แต่คือ สร้าง channel ใหม่ที่ใส่ structural issue ในรูปแบบที่คนอ่านได้จริง — บทความสั้น 5-9 นาที, infographic, podcast — ในภาษาที่คนเข้าใจ ไม่ใช่ภาษานักวิชาการ — blog นี้พยายามทำเรื่องนี้แม้จะเป็นจุดเล็ก ๆ

2) ขบวนการแรงงานไทยขาด narrative — ขาด framing ของ AI — ในสหรัฐฯ Kaiser nurse + นักจิตบำบัด framed สไตรค์โดยใช้ AI เป็นแกน ผลคือมีสื่อสนใจ มี leverage ในการเจรจา จริงในไทยมีกระแสเลย์ออฟภาค banking, contact center, media manuscript แต่ ไม่มีใคร frame ให้เป็นประเด็นรวม มันถูกเล่าเป็น “ข่าวบริษัท X ปลดพนักงาน” ทีละบริษัท ไม่มีใครพูดว่า — นี่คือ shift เดียวกับที่ Kaiser เห็น คือสิ่งเดียวกับที่ Block, Atlassian เห็น ขบวนการแรงงานไทยถ้าจะ adapt ในยุคนี้ ต้องการ economist หรือ analyst ที่ช่วย frame ตัวเลขให้กลายเป็น narrative

3) “Jevons Paradox” เป็นเรื่องจริง — แต่ระยะเวลาสำคัญ — Amodei ถูก ที่ว่าระยะยาว AI จะสร้าง demand ใหม่ และสร้างงานใหม่ (Autor’s paper ที่เพิ่งออกก็ confirm pattern นี้จาก historical data) แต่คน 45 ปีที่ถูก ER ตอนนี้ไม่มี 30 ปีให้รอ — เขามี 15-20 ปี ก่อนเกษียณจริง และทักษะที่เคยขายได้ — process loan, ดูข้อมูลลูกค้า, ทำ report — อาจไม่มีบริษัทไหนจ้างอีกแล้ว นโยบายไทยที่จำเป็นที่สุดในตอนนี้คือ transition support สำหรับ workforce mid-career ไม่ใช่ scholarship เด็ก ม.6 เรียน data science (ซึ่งสำคัญแต่เป็นปัญหาคนละชั้น)

4) ประเทศไทยมีโอกาสที่จะเรียนจากสหรัฐฯ และยุโรปได้ฟรี ๆ — กระแส protest ในลอนดอน, สไตรค์ Kaiser, Pro-Human Declaration — ทั้งหมดเป็น “field test” ที่บอกว่า AI policy ที่ไม่นับรวมแรงงานจะแตก ไทยยังไม่ถึงจุดนั้น เรามีเวลา 2-3 ปีในการสร้าง:

• กองทุน transition สำหรับคนถูก AI displaced (กลไกคล้าย Trade Adjustment Assistance ของสหรัฐฯ)
• มาตรฐานเปิดเผยข้อมูลการใช้ AI ในการตัดสินใจ HR — ก่อนที่ EU AI Act จะกลายเป็นบรรทัดฐาน
• public dialogue เรื่องว่า “งาน” หมายถึงอะไรในยุคที่ productivity ของ 1 คนคูณ 10 ด้วย AI agent

5) สิ่งที่นักพัฒนาและผู้อ่าน blog นี้ทำได้วันนี้ — สามข้อ:

• อย่าหยุดที่ทักษะเดียว — prompt engineering, vibe coding, agent orchestration วันนี้คือ scarce ในอีก 2 ปีคือ baseline เหมือน Excel ปี 2010 keep moving — เรียน domain knowledge เชิงลึก, ทักษะที่ AI encode ยาก (system design ที่มี migration legacy, การคุยลูกค้าจริง, การตัดสินใจในข้อมูลไม่ครบ)
• คุยกับคนรอบตัวเกี่ยวกับเรื่องนี้ — ไม่ใช่เพื่อสร้างความตื่นตระหนก แต่เพื่อให้ structural issue เริ่มเป็นบทสนทนาในวงครอบครัว ในที่ทำงาน ในชุมชน เพื่อนสมัยมหา’ลัยที่ทำ accounting/marketing/HR ในบริษัทไทย — เขาควรรู้ว่ามีอะไรกำลังมา
• กดดันให้รัฐและบริษัททำอะไรจริง ๆ — vote ผ่านสมาคมวิชาชีพ, ส่งความเห็นเข้า public hearing ของ ETDA หรือ depa ที่ทำเรื่อง AI governance, support สื่อที่ทำ structural piece (ไม่ใช่แค่อ่าน-แชร์ดราม่า)

ประเทศไทยเข้าสู่ AI age ในตอนที่ demographic เริ่มแย่ลง (population aging เร็วที่สุดในอาเซียน), public discourse ถูก algorithm บีบไปทาง outrage, และ structural reform ทำได้ช้า ถ้าเราปล่อยให้กระแสตื่นรู้นี้มาช้าเหมือนสหรัฐฯ ที่ใช้เวลา 2 ปีกว่าจะมี mass strike ครั้งแรก — ต้นทุนทางสังคมจะสูงกว่ามาก เพราะ safety net ของไทยไม่ได้แข็งแรงเท่า

อันนี้ไม่ใช่เรื่อง doom — ผมเขียนเพราะเชื่อว่า public discourse ที่เริ่มเร็วพอ จะทำให้นโยบายที่ออกมาดีกว่า การที่คนไทยเริ่มถามคำถามนี้ในวันนี้ — แม้แค่ในกลุ่มเล็ก ๆ — จะกลายเป็น political capital ในวันที่นโยบายจริง ๆ ต้องออก

ดังนั้นคำขอเดียวจากบทความนี้คือ — แชร์ให้คนที่คุยเรื่องนี้แล้วได้คุยกับคนที่ยังไม่ได้คุย

แหล่งข่าว

• Resistance — 10 Things That Matter in AI Right Now (MIT Technology Review, 21 April 2026)
• Therapists Go on Strike, Saying They’re Being Replaced by AI (Futurism, March 2026)
• Dario Amodei spent last year warning of an AI white-collar bloodbath. Now he’s changing the narrative (Fortune, 5 May 2026)
• Behind the Curtain: Top AI CEO foresees white-collar bloodbath (Axios, 28 May 2025)
• More companies are pointing to AI as they lay off employees (CBS News, 2026)
• The week the AI scare turned real (Fortune, 28 February 2026)
• Companies Are Laying Off Workers Because of AI’s Potential—Not Its Performance (HBR, January 2026)
• World Bank warns Thailand of labour crisis, urges AI upskilling (Nation Thailand)
• Taking the sting out of AI (Bangkok Post)
• Thailand Job Market 2026 Outlook: The Great Digital Divide (RECRUITdee)
• Pro-Human AI Declaration