Mistral ปล่อยน้ำหนัก Large 4 จริงแล้ว — 1T ราคาลดเกือบครึ่ง แต่บน AA ได้ 26 และสัญญาอนุญาตห้ามขายเป็น API ถ้าไม่มีใบอนุญาตแยก

Mistral ปล่อยน้ำหนักของ Mistral Large 4 หรือ Le Chonk บน Hugging Face เมื่อ 29 ต.ค. 2026 ก่อนกำหนดเดิมที่หน้า placeholder เคยบอกไว้ 31 ต.ค. ไม่กี่วัน เป็นการปิดเรื่องที่ค้างตั้งแต่ preview เมื่อต้นเดือน ตัวที่ปล่อยไม่ใช่ checkpoint เดิม แต่เป็นรุ่นที่ฝึก reinforcement learning ต่ออีกสามสัปดาห์

ข่าวนี้ดีสำหรับองค์กรที่ต้องการโมเดลฝึกบนโครงสร้างพื้นฐานในยุโรป แต่ก็มีสองเรื่องที่ต้องอ่านให้ครบ คือคะแนนรวมยังตามหลังโมเดลจีน และสัญญาอนุญาตเป็น “MIT ดัดแปลง” ไม่ใช่ MIT จริง

สเปกและการรัน

• สถาปัตยกรรม: Mixture-of-Experts ราว 1T พารามิเตอร์ แอ็กทีฟ ~52B ต่อโทเคน มี routed experts 128 ตัว ใช้ทีละ 4 ตัว บวก shared expert 1 ตัว
• ความสามารถ: บริบท 1M โทเคน รับข้อความและภาพ มีโหมดเหตุผล low, medium และ high (ค่าเริ่มต้น) โดย low มาแทนโหมด None เดิม
• ขนาดไฟล์ที่เราคำนวณจาก repo: FP8 ราว 1.06TB, NVFP4 ราว 610GB และ GGUF ของ Unsloth รุ่นเล็กสุด UD-IQ1_S ราว 233GB
• เอนจินที่รองรับ: vLLM (แนะนำ), SGLang, transformers, llama.cpp ส่วนการ fine-tune ใช้ Axolotl, Unsloth หรือ TRL
• Speculative decoding: ใน checkpoint มี DSpark draft head ฝังมาด้วย

คำถาม “รันที่บ้านได้ไหม” ตอบตรง ๆ ว่า ไม่ใช่ระดับเครื่องทั่วไป แม้ GGUF เล็กสุดก็ยังใหญ่กว่า 233GB และสูตรที่ SGLang ตรวจสอบแล้วคือ FP8 บน B300 จำนวน 8 ตัว หรือ NVFP4 บน GB300 จำนวน 4 ตัว นี่คือโมเดลสำหรับศูนย์ข้อมูลและองค์กร ไม่ใช่โมเดล local สำหรับนักพัฒนารายบุคคล

เก่งแค่ไหนเมื่อเทียบกับคู่แข่ง

Mistral บอกว่า Large 4 เป็น open-weight ที่ดีที่สุดด้าน coding ตัวเลขที่ยกมาคือ Terminal-Bench 4.0 41% เพิ่มจาก preview 13 จุดเปอร์เซ็นต์ โดยใช้ output token ลดลง 30% และ Coding Agent Index 48% เสมอกับ GLM-5.3 แต่ใช้โทเคนต่องานน้อยกว่า 47%

คะแนนรวมเล่าอีกแบบ Artificial Analysis ให้ Large 4 (high) 26 บน Intelligence Index v5 สูงสุดในกลุ่ม open-weight ฝั่งตะวันตกตามที่ Mistral เขียนเอง แต่ต่ำกว่า DeepSeek V4.1 Flash 1017 และ GLM-5.3 ที่ได้ 32 และห่างจาก Gemini 4 Carbon ที่ได้ 59 มาก

ตัวเลขที่ต้องระวังคือ FrontierCode 2.0 กราฟของ Mistral ให้ Large 4 ได้ 19.7% นำ DeepSeek V4.1 Flash ที่ 19.3% ซึ่งต่างกันเพียง 0.4 จุด แต่รายงานของ Artificial Analysis ที่รันด้วยชุดทดสอบเดียวกันบน harness ของตัวเองให้ DeepSeek V4.1 Flash 1017 ที่ 28% ตัวเลขสองชุดนี้จึงเทียบข้ามกันไม่ได้ และคำว่า “นำ” บนกราฟของ Mistral ก็อยู่ในระดับที่ใกล้กันมาก

จุดเด่นที่มีตัวเลขจากภายนอกคือเรื่องความเร็วและราคา Artificial Analysis วัดได้ 161 โทเคนต่อวินาที และ $2.06 ต่อ task ขณะที่ราคา API ลดลงเหลือ $0.70/$0.07/$2.10 ต่อล้านโทเคน (input/cached/output) จากช่วง preview ที่ $1.36/$0.14/$4.18 ส่วนอัตราปฏิเสธคำขอไซเบอร์อันตราย 96.6% เป็นตัวเลขที่ Mistral รายงานเอง

อ่านสัญญาก่อนนำไปให้บริการ

ไฟล์ LICENSE ใช้ชื่อ Mistral Ecosystem Open-Weight License ซึ่งเป็น MIT ดัดแปลง ข้อ 2 ระบุว่าผู้รับอนุญาตหรือบริษัทในเครือที่ดำเนินธุรกิจ Model as a Service ต้องทำสัญญาเชิงพาณิชย์แยกกับ Mistral ก่อนใช้เพื่อการค้า โดยนิยามครอบคลุมการให้บุคคลที่สามเข้าถึงโมเดลหรือผลงานดัดแปลงเพื่อ inference หรือ post-training ผ่าน API หรือ endpoint ที่ควบคุมอินพุต พารามิเตอร์ หรือข้อมูลฝึกได้จริง

ข้อยกเว้นมีสองกลุ่ม คือการใช้ภายในองค์กร และผลิตภัณฑ์ปลายทางที่ฝังโมเดลไว้ในฟีเจอร์หรือ harness เฉพาะ รวมถึงการส่งต่อคำขอไปยังโมเดลที่คนอื่นโฮสต์ แปลว่าแชตบอตภายในองค์กรหรือแอปที่ใช้โมเดลอยู่หลังฟีเจอร์ใช้ได้ แต่ผู้ให้บริการคลาวด์ที่จะเปิด endpoint ขายต้องคุยกับ Mistral ก่อน

มุมมอง AI Curator

Le Chonk เป็นชัยชนะด้านความเป็นเจ้าของมากกว่าด้านความสามารถ มันไม่ได้ชนะโมเดลจีนในคะแนนรวม แต่สำหรับรัฐบาลหรือธนาคารที่ติดเงื่อนไขเรื่องแหล่งที่มาของโมเดล ตัวเลือกจากยุโรปที่อธิบายสายการฝึกได้มีมูลค่าที่กราฟไม่สะท้อน นี่คือสินค้าแบบ sovereign AI อย่างตรงไปตรงมา

บริบทไทยและ SEA น่าคิดเป็นพิเศษ หน่วยงานที่ไม่สบายใจกับโมเดลจีนแต่ไม่ต้องการพึ่ง API สหรัฐฯ ตอนนี้มีทางเลือกใหม่ แต่การต้องใช้เซิร์ฟเวอร์ GPU ระดับ 4–8 ตัวตัวท็อปยังเป็นด่านใหญ่ ทางปฏิบัติที่คุ้มกว่าสำหรับองค์กรส่วนใหญ่อาจเป็นการเริ่มจาก API ราคาใหม่ก่อน แล้วค่อยโฮสต์เองเมื่อมีปริมาณงานหรือข้อกำหนดข้อมูลที่บังคับจริง ส่วนผู้ให้บริการคลาวด์ในภูมิภาคที่อยากขาย inference ต้องเริ่มจากฝ่ายกฎหมาย ไม่ใช่ฝ่าย GPU

แหล่งข่าว

• Mistral — Mistral Large 4 (Le Chonk) is now open weight
• Hugging Face — mistralai/Mistral-Large-4-1T-A52B
• Mistral Ecosystem Open-Weight License
• Artificial Analysis — Mistral Large 4