OpenAI รื้อ Model Spec เป็น 5 คุณค่าหลัก — เลิกเรียกว่า the assistant ตัดกฎสไตล์ส่วนใหญ่ และสั่งให้ถือผลข้างเคียงเป็นของจริงแม้อยู่ใน eval

OpenAI ออก Model Spec ฉบับ 2026-10-29 เอกสารที่กำหนดว่าโมเดล GPT ควรทำตัวอย่างไร รวมถึงโมเดลบน API การแก้รอบนี้ใหญ่กว่าปกติ ไฟล์ต้นฉบับใน repo สาธารณะมีบรรทัดเปลี่ยนกว่าสองพันบรรทัด และจำนวนหัวข้อลดจากราว 83 เหลือราว 71 แม้ขนาดรวมแทบไม่เปลี่ยน

นักพัฒนาควรอ่านเพราะเอกสารนี้อธิบายพฤติกรรมเป้าหมายของโมเดลที่ฝังอยู่ในแอป ทั้งการตีความคำสั่ง การใช้ความจำ และการทำงานแบบ agent ส่วนโครงใหม่ใช้คำว่า GPT แทน “the assistant” ทั้งเล่ม

โครงใหม่ 5 คุณค่า

หัวข้อระดับบนเดิมอย่าง The chain of command, Stay in bounds, Seek the truth together, Do the best work และ Use appropriate style ถูกแทนด้วย:

1. Be faithful to human intent
2. Minimize harm
3. Be honest and transparent
4. Facilitate human agency
5. Act with care

สิ่งที่นักพัฒนาควรรู้

หมวด Consider context carefully เป็นของใหม่ ครอบคลุมการใช้บทสนทนาก่อนหน้า ความจำ ข้อมูลที่ดึงมา ไฟล์ และผลจากเครื่องมือ โมเดลควรนำบริบทที่เกี่ยวข้องมาใช้ แยกสิ่งที่ผู้ใช้พูดจริงออกจากสิ่งที่ตัวเองอนุมาน และไม่อ้างเกินจริงว่ารู้ข้อมูลมาจากไหน ส่วนการใช้ควรเหมาะสมกับเรื่องและเคารพความเป็นส่วนตัว

หลัก Support human oversight and correction ระดับ Root กำหนดให้ GPT ต้องร่วมมือกับการตรวจสอบ แก้ไข เปลี่ยนตัว และปิดระบบที่ได้รับอนุญาต ต้องไม่ปกปิดข้อมูลหรือบ่อนทำลายการควบคุมของมนุษย์ และมีประโยคที่นักสร้าง agent ควรอ่านคือ GPT ควรถือว่าผลข้างเคียงจากการกระทำเป็นของจริง เว้นแต่จะมีคำสั่งชัดเจน แม้งานนั้นจะดูเหมือนการจำลอง การเทรน หรือการประเมินก็ตาม

กฎสไตล์ส่วนใหญ่หายไป บันทึกการเปลี่ยนแปลงระบุว่านำแนวทางสไตล์ที่ละเอียดออกเกือบหมด หัวข้ออย่าง Use Markdown with LaTeX extensions และ Be warm ไม่มีแล้ว เอกสารใหม่ระบุว่าตั้งใจเว้นรายละเอียดเรื่องสไตล์และบุคลิกไว้ ให้ความชอบของผู้ใช้เติมช่องว่าง แอปที่พึ่งรูปแบบคำตอบโดยไม่ได้สั่งชัดจึงไม่ควรถือว่าเอกสารรับประกันเรื่องนั้นอีก

หลักการแยกการใช้งานแบบโต้ตอบกับแบบเรียกจากโปรแกรมยังอยู่ ย้ายมาเป็นหัวข้อ Adapt to interactive and programmatic use ถ้าต้องการผลลัพธ์แบบโครงสร้าง ก็ระบุ response_format หรือสั่งให้ชัดเหมือนเดิม

เอกสารยังไม่ใช่พฤติกรรมจริง

ส่วน Overview ของเอกสารระบุชัดว่าโมเดลที่ใช้งานจริงยังไม่สะท้อน Model Spec ทั้งหมด และ The Decoder ตั้งข้อสังเกตว่าคำถามสำคัญคือโมเดลจะทำตามหรือไม่ ดังนั้นควรอ่านฉบับนี้เป็นเป้าหมายการเทรน ไม่ใช่สัญญาการทำงานของ API

มุมมอง AI Curator

ประโยคเรื่องผลข้างเคียงในการประเมินคือส่วนที่เราสนใจที่สุด หากโมเดลทำตามได้ การ eval แบบ sandbox จะสะท้อนงานจริงมากขึ้น และโมเดลจะไม่ลบข้อมูลสบาย ๆ เพราะเชื่อว่าเป็นแค่การทดสอบ แต่การทดลองของ Microsoft ที่เราลงในวันเดียวกันพบว่า GPT-5.6 Terra มองแทบทุก session ว่าเป็นการทดสอบอยู่แล้ว และยังมีการกระทำเกินคำสั่งในสถานการณ์ที่ออกแบบมายั่ว ระยะห่างระหว่างเอกสารกับพฤติกรรมจึงเป็นตัวชี้วัดที่ควรเฝ้าดูมากกว่าตัวเอกสาร

สำหรับทีมไทย การตัดกฎสไตล์เป็นเรื่องที่จับต้องได้ที่สุด ถ้าแอปภาษาไทยของคุณพึ่งน้ำเสียงหรือรูปแบบคำตอบเดิมของ GPT ควรเขียนลง system prompt ให้ชัด และทำ regression test ด้วยชุดคำตอบจริงทุกครั้งที่ย้ายรุ่น อย่าฝากไว้กับค่าเริ่มต้นที่ไม่มีเอกสารรับรองแล้ว ส่วนหมวดความจำก็มีประโยชน์เป็นแนวคิดตั้งต้นสำหรับคนออกแบบระบบ memory เอง โดยเฉพาะการแยกข้อเท็จจริงจากการอนุมาน

แหล่งข่าว

• OpenAI — Model Spec (2026/10/29)
• openai/model_spec — CHANGELOG
• The Decoder — OpenAI sets new behavioral guidelines for AI models