NIST CAISI เซ็นสัญญา pre-deployment testing กับ Google DeepMind + Microsoft + xAI — รัฐบาลสหรัฐฯ จะ "ทดสอบในสภาพแวดล้อม classified" frontier model **ก่อน public launch** — ครั้งแรกที่ Anthropic + OpenAI ไม่อยู่ในชื่อใหม่ของรอบนี้

หลังจากที่ Anthropic ถูก Pentagon ตัดออกจาก $200M frontier AI contract ต้น พ.ค. และ White House EO ฉบับวันที่ 4 พ.ค. ตั้ง “Anthropic federal access carve-out” ที่ทำให้ Anthropic ขายเข้า federal agency ได้ยากขึ้น — วันที่ 5 พ.ค. Center for AI Standards and Innovation (CAISI) ภายใต้ NIST/Department of Commerce ประกาศ เซ็นสัญญา frontier AI testing ใหม่กับ Google DeepMind, Microsoft, และ xAI ในชื่อ Anthropic หายไปจาก list อย่างเงียบ ๆ

CAISI ทำอะไร — และต่างจากสัญญาเดิมยังไง

Center for AI Standards and Innovation เป็น successor ของ AI Safety Institute เดิม (เปลี่ยนชื่อหลัง Trump เข้ารับตำแหน่ง) — เป็น sub-unit ของ NIST แต่ตอนนี้เน้น “innovation” กับ national security มากกว่า “safety” คำเดิม สัญญาใหม่ครอบคลุม:

• Pre-deployment evaluation — developer ส่ง model ใหม่ให้ CAISI ทดสอบใน classified environment ก่อน public launch
• National security focus — capability ใน chem-bio weapons, cyber offensive operations, autonomous decision-making ที่อาจถูก misuse
• Reduced-safeguard models — developer “frequently provide CAISI with models that have reduced or removed safeguards” ตามรายงาน CIO และ Reuters — เพื่อ stress-test capability ที่แท้จริงโดยไม่มี alignment training มาเบลอผล
• Flexibility framework — สัญญาออกแบบให้รัฐบาล respond ต่อ model release ได้เร็วในสภาพที่ AI capability เปลี่ยนทุก 2–3 เดือน

ที่ต่างจากสัญญา OpenAI + Anthropic ยุค Biden:

• ครั้งก่อนเป็น voluntary commitment — รอบนี้เป็น formal MoA ที่ผูกพันแน่นกว่า
• ครั้งก่อนเน้น safety (CBRN, bio-uplift, autonomous replication) — รอบนี้เน้น national security capability (offensive cyber, intel analysis, economic warfare)
• ครั้งก่อนเปิดให้ AISI ทดสอบ — รอบนี้ทดสอบใน classified facility ของ government

ทำไม Anthropic หายจาก list — และตอบสนองอย่างไร

Anthropic + OpenAI เซ็น MoA original กับ AISI ตั้งแต่ ส.ค. 2024 (สมัย Biden) — แต่ใน announcement ของ CAISI วันที่ 5 พ.ค. ไม่มีชื่อ Anthropic เลย ตามข่าวจาก HPCwire และ CIO Dive:

“These agreements build on previously announced partnerships, which have been renegotiated to reflect CAISI’s directives from the secretary of commerce and America’s AI Action Plan.”

สิ่งที่อ่านได้ระหว่างบรรทัด:

• สัญญา OpenAI + Anthropic จาก 2024 ถูก renegotiate ใหม่
• OpenAI น่าจะเซ็นใหม่แล้ว (ไม่มีใน announcement รอบนี้แต่ปรากฏใน background) แต่ Anthropic ยังต่อรองไม่ลง
• Anthropic ปกป้องตัวเองด้วยจุดยืน “responsible scaling policy” + ปฏิเสธ defense application — ขัดกับ AI Action Plan ที่เน้น “American AI dominance”

ต่อเนื่องจากเหตุการณ์ก่อนหน้า:

• 1 พ.ค. — Pentagon เซ็น frontier AI deals กับ OpenAI, Google, xAI, Meta, Cohere, Mistral, Palantir และอีก 1 ราย ไม่มี Anthropic
• 4 พ.ค. — White House EO draft ตั้ง “federal access carve-out” สำหรับ Anthropic
• 5 พ.ค. — CAISI MoA ใหม่ ไม่มีชื่อ Anthropic
• 8 พ.ค. — SpaceX-Anthropic compute deal เปิดทาง Colossus 1 (300+ MW) ให้ Claude — ตอบโต้ supply chain
• 11 พ.ค. — Akamai-Anthropic $1.8B 7-year deal ปิด edge inference supply chain

นี่คือ strategic bifurcation ของ US AI policy: ฝั่งหนึ่งคือ “American AI dominance” stack (OpenAI + Google + Microsoft + xAI + Meta) ที่จับมือรัฐบาล อีกฝั่งคือ Anthropic ที่สร้าง alternative compute supply chain ของตัวเอง

รายละเอียดเทคนิคของ MoA ใหม่

จากรายงานของ Nextgov/FCW และ Al Jazeera ที่ obtain เอกสาร MoA บางส่วน:

• Scope: pre-deployment evaluation ของ frontier models (compute >10^26 FLOPs) จาก Google DeepMind (Gemini 3+, Gemini 4 ที่จะ launch ที่ Google I/O 19 พ.ค.), Microsoft (MAI models, GPT-5.5 deployments ใน Azure), xAI (Grok 4.3, Grok 5 roadmap)
• Testing facility: classified environment ที่ NIST Boulder (Colorado) + secondary site ที่ NSA Cyber Center
• Test duration: 14–30 วันต่อ model release — developer ให้ early access + reduced-safeguard variant
• Compensation: ไม่มี — developer participates voluntary (แต่ informal pressure ผ่าน federal procurement)
• Confidentiality: ผล evaluation เป็น classified — บางส่วน declassify หลัง public launch

มุมมอง AI Curator

ผมมองว่าประกาศวันที่ 5 พ.ค. นี้คือ moment ที่ US AI policy แตกออกเป็นสองโลก อย่างชัดเจน — ไม่ใช่แค่เรื่องการกระจาย contract แต่เป็นเรื่อง alignment philosophy:

โลก 1: “American AI dominance” stack — OpenAI, Google, Microsoft, xAI, Meta — ยอมให้รัฐบาลทดสอบ “reduced-safeguard” model, ยอมรับ defense application, ยอม integrate กับ classified workflow แลกกับ federal contract, regulatory protection, และ Treasury financing

โลก 2: Anthropic + (อาจมี) Cohere/Mistral — เลือกรักษา Responsible Scaling Policy, ปฏิเสธ offensive cyber capability, มี board ที่ block defense deal, และยอมจ่ายราคาด้วยการต้องสร้าง alternative supply chain ของตัวเอง (SpaceX, Akamai, Google TPU — ไม่ใช่ DoD)

สำหรับ Thai/SEA enterprises ที่กำลังเลือก vendor — implication ของ split นี้สำคัญมาก:

ถ้าเลือก stack 1 (Azure OpenAI / Google Vertex / xAI API) → ได้ feature ใหม่ก่อน, ราคาถูกกว่า, federal-grade compliance พร้อม — แต่ model ที่ใช้ผ่านการทดสอบ “reduced-safeguard” และอาจมี capability ที่ tuned สำหรับ offensive use case

ถ้าเลือก stack 2 (Anthropic Claude) → guardrail แน่นกว่า, alignment philosophy ชัดเจน, ลด exposure ต่อ misuse — แต่ supply chain เปราะบางกว่า (SpaceX/Akamai/Google TPU แทน DoD-backed), latency อาจสูงกว่าใน SEA (data center ไม่อยู่ใกล้), และ feature parity อาจช้า

ผมคาดว่าภายในสิ้นปี 2026 SEA enterprises ที่ regulated หนัก (ธนาคาร, healthcare, telco) จะต้องตัดสินใจ multi-stack แบบเป็นทางการ — ใช้ stack 1 สำหรับ frontier workload และ stack 2 สำหรับ sensitive workload — เหมือนที่ Singapore DBS และ Krungthai กำลังทำกับ multi-cloud ก่อนหน้านี้

แต่ที่น่ากังวลกว่าคือ คำว่า “reduced-safeguard models” ในเอกสาร — มันเป็น admission แรกอย่างเป็นทางการว่า frontier lab มี internal version ของ model ที่ alignment ถูกปิดบางส่วน และยอมส่งให้รัฐบาลทดสอบ ในระยะยาวคำถามคือ “version ที่ถอด guardrail” นี้จะ leak ออกมา (ผ่าน insider, supply chain attack, หรือ jailbreak research) ได้แค่ไหน — ถ้า leak จริง risk landscape ของ AI safety ทั้งโลกจะเปลี่ยนทันที

แหล่งข่าว

• Trump admin moves further into AI oversight, will test Google, Microsoft and xAI models — CNBC
• Microsoft, Google and xAI will let the government test their AI models before launch — CNN Business
• NIST’s CAISI Announces New Frontier AI Testing Agreements — HPCwire
• Microsoft, Google, xAI give US access to AI models for security testing — Al Jazeera