สัปดาห์ร้อนของกฎหมาย AI ระดับรัฐ: Vermont แบน therapy bot, Illinois ส่ง 5 ร่างถึงมือผู้ว่าฯ, California เดินหน้า 30 ฉบับ
รายงานติดตามกฎหมาย AI ระดับรัฐประจำสัปดาห์จาก Transparency Coalition (TCAI) ฉบับวันที่ 5 มิถุนายน 2026 ชี้ว่าสัปดาห์นี้เป็นหนึ่งในสัปดาห์ที่คึกคักที่สุดของฤดูกาลนิติบัญญัติ เมื่อหลายรัฐปิดสมัยประชุมพร้อมกับเข็นร่างกฎหมาย AI ออกมาเป็นชุดใหญ่ — Vermont ผ่านกฎหมายแบน therapy bot, Illinois ส่ง 5 ร่างถึงมือผู้ว่าการรัฐ ขณะที่ New York และ Rhode Island ที่เงียบมาตลอดปีเริ่มขยับจริงจัง
ภาพรวมที่ชัดเจนขึ้นเรื่อย ๆ คือ ในขณะที่รัฐบาลกลางสหรัฐฯ ยังถกเถียงเรื่องทิศทางกำกับดูแล AI ระดับชาติ รัฐต่าง ๆ ไม่รอแล้ว และธีมที่มาแรงที่สุดของปี 2026 คือ “ความปลอดภัยของ chatbot” โดยเฉพาะ therapy bot และ chatbot สำหรับเด็ก
Vermont และเทรนด์แบน therapy bot ที่ลามทั่วประเทศ
สภา Vermont ปิดสมัยประชุมคืนวันที่ 29 พฤษภาคม พร้อมผ่านร่าง H 816 ที่กำกับการใช้ AI ในบริการสุขภาพจิต — กลายเป็นรัฐล่าสุดที่ออกกฎหมายลักษณะ “แบน therapy bot” ตามรอย Colorado (HB 1195 ลงนามแล้ว) และ Missouri (SB 1019 ที่กำหนดค่าปรับสูงสุด 20,000 ดอลลาร์สำหรับ chatbot ที่โฆษณาตัวเองว่าให้บริการบำบัดได้)
ฝั่ง New York ขยับแรงไม่แพ้กัน: ร่าง S 9408A ที่ห้ามผลิตและจำหน่าย “ของเล่นติด chatbot” ผ่านทั้งวุฒิสภาและสภาผู้แทนภายในสัปดาห์เดียว ขณะที่ Rhode Island มีร่างเกี่ยวกับ therapy chatbot และ chatbot safety เข้าคิวพิจารณาในกรรมาธิการพร้อมกันถึง 4 ฉบับ
Illinois: กฎหมาย frontier model safety ฉบับแรกที่บังคับ third-party audit
สภา Illinois ทำงานข้ามคืนจนประกาศปิดสมัยตอนตี 4 ครึ่งของเช้าวันที่ 1 มิถุนายน พร้อมส่งร่างกฎหมาย AI 5 ฉบับถึงมือผู้ว่าฯ J.B. Pritzker ฉบับที่สำคัญที่สุดคือ SB 315 — Artificial Intelligence Safety Measures Act ซึ่งหากลงนามจะเป็นกฎหมายฉบับแรกของสหรัฐฯ ที่บังคับให้มีการตรวจสอบ (third-party audit) โปรโตคอลความปลอดภัยของ frontier model โดยหน่วยงานภายนอก
อีก 4 ฉบับสะท้อนความกังวลที่จับต้องได้ในชีวิตประจำวัน: ห้ามบอทกว้านซื้อตั๋ว (SB 318), ห้ามใช้ AI ฮั้วราคาค่าเช่าบ้าน (SB 343), ห้ามใช้ AI ประเมินครู (SB 2909) และจำกัดการใช้ AI ในการอนุมัติสิทธิรักษาพยาบาล (SB 3114)
California ยังเป็นสนามใหญ่ที่สุด — 30 ร่างรอด่านสภาที่สอง
ร่างกฎหมาย AI ของ California ทั้ง 30 ฉบับผ่านด่าน crossover แล้วและกำลังเข้าสู่กรรมาธิการของสภาที่สอง ครอบคลุมตั้งแต่ chatbot safety สำหรับเด็ก (AB 2023/SB 1119), การแจ้งเตือนพนักงานก่อนถูกแทนที่ด้วยเทคโนโลยี 90 วัน (SB 951), ไปจนถึงร่างที่กำหนดให้ผู้สอนใน CSU ต้องเป็นมนุษย์เท่านั้น (SB 928) เส้นตายถัดไปคือพักร้อนกลางปีวันที่ 2 กรกฎาคม ก่อนกลับมาปิดเกมใน sine die วันที่ 31 สิงหาคม
มุมมอง AI Curator
สิ่งที่น่าจับตาที่สุดในรายงานสัปดาห์นี้ไม่ใช่ปริมาณร่างกฎหมาย แต่คือ “ความเฉพาะเจาะจง” ที่เพิ่มขึ้น — ปีที่แล้วร่างส่วนใหญ่พูดเรื่อง AI แบบกว้าง ๆ ปีนี้กฎหมายเจาะเป็นรายเซกเตอร์: therapy bot, ของเล่นเด็ก, การประเมินครู, ราคาค่าเช่า, prior authorization ทางการแพทย์ นี่คือสัญญาณว่าผู้ร่างกฎหมายเริ่ม “เข้าใจ” ว่า AI ทำงานที่ไหนและเจ็บตรงไหนจริง ๆ
สำหรับประเทศไทย มีบทเรียนสองชั้น ชั้นแรก โมเดล “รัฐนำ-ส่วนกลางตาม” ของสหรัฐฯ กำลังสร้าง patchwork ที่บริษัท AI ต้อง comply หลายมาตรฐานพร้อมกัน — ผู้ประกอบการไทยที่ขายเข้าตลาดสหรัฐฯ ควรเริ่มทำ checklist รายรัฐโดยเฉพาะกฎ chatbot ที่แตะผู้เยาว์ ชั้นที่สอง เทรนด์แบน therapy bot สวนทางกับการใช้งานจริงในไทยที่แอปสุขภาพจิต AI กำลังโต หากไทยจะร่างกฎเรื่องนี้ กรณี Vermont/Colorado/Missouri เป็นตัวอย่างของการ “ห้ามโฆษณาเกินจริง” มากกว่าห้ามเทคโนโลยี ซึ่งน่าจะเป็นจุดสมดุลที่เหมาะกับบริบทที่นักจิตวิทยาต่อประชากรของเรายังขาดแคลน
แหล่งข่าว:
อ่านเพิ่มในหมวด นโยบายและกฎหมาย
Anthropic ขยายลายน้ำข้อความไปยัง Claude รุ่นเก่าอีก 4 รุ่น แต่บน Opus 4.6 และ Sonnet 4.6 แค่ปรับ temperature ลายน้ำก็ไม่ทำงาน
อีเมลถึงลูกค้า API ตามรายงานของ The Decoder ระบุว่า Anthropic จะใส่ลายน้ำให้ Mythos 5, Opus 4.7, Opus 4.6 และ Sonnet 4.6 แต่สองรุ่นหลังทำงานเฉพาะเมื่อพารามิเตอร์สุ่มเป็นค่าเริ่มต้น ขณะที่หน้าเอกสารทางการยังไม่แสดงการรองรับและไม่พูดถึงเงื่อนไขนี้
OpenAI จะนำเซสชัน Daybreak Blue ไปเทรนโมเดลตั้งแต่ 29 พ.ย. แม้ปิดการแชร์ข้อมูลไว้ ก่อนส่งอีเมลขอโทษและสัญญาว่าจะมีตัวเลือกแยก
OpenAI แจ้งสมาชิก Trusted Access ว่าจะใช้ข้อมูลเซสชัน Daybreak Blue เทรนโมเดลตั้งแต่ 29 พ.ย. แม้เคยปิดการแชร์ไว้ หลังถูกต้าน อีเมลฉบับที่สองขอโทษและสัญญาว่าจะมีตัวเลือกไม่เข้าร่วมแยกต่างหาก แต่เซสชันที่ถูกตั้งธงยังอาจถูกใช้เพื่อความปลอดภัย
OpenAI รื้อ Model Spec เป็น 5 คุณค่าหลัก — เลิกเรียกว่า the assistant ตัดกฎสไตล์ส่วนใหญ่ และสั่งให้ถือผลข้างเคียงเป็นของจริงแม้อยู่ใน eval
Model Spec ฉบับ 29 ต.ค. จัดโครงใหม่เป็น 5 คุณค่า เพิ่มหมวดการใช้บริบทและความจำ และหลักการรองรับการกำกับโดยมนุษย์ ขณะที่กฎสไตล์ส่วนใหญ่ รวมถึงหัวข้อ Markdown ถูกนำออก OpenAI ยังยอมรับว่าโมเดลที่ใช้งานจริงยังไม่ตรงตามเอกสารทั้งหมด