นับถอยหลังสู่ 2 ส.ค. 2026 — กฎ 'ความโปร่งใส' ของ EU AI Act ใกล้บังคับใช้ บริษัทนอก EU ก็ต้องเตรียมตัว
นาฬิกานับถอยหลังของ EU AI Act กำลังเดินเข้าใกล้หมุดหมายสำคัญ — กฎหมายฉบับนี้มีผลบังคับใช้มาตั้งแต่ 1 ส.ค. 2024 และจะ บังคับใช้เต็มรูปแบบในวันที่ 2 สิงหาคม 2026 ซึ่งรวมถึงข้อกำหนดเฉพาะด้าน ความโปร่งใส (transparency) และกฎสำหรับระบบ AI ความเสี่ยงสูงบางประเภท
นอกจากนี้ Code of Practice สำหรับการทำเครื่องหมายและติดป้ายเนื้อหาที่สร้างโดย AI ก็คาดว่าจะเสร็จสมบูรณ์ภายในเดือนมิถุนายนนี้ ทำให้ช่วงนี้เป็นจังหวะที่บริษัทผู้พัฒนาและผู้ให้บริการ AI ต้องเร่งเตรียมความพร้อมก่อนเส้นตาย
ความโปร่งใสหมายถึงอะไร
ภายใต้กฎความโปร่งใส ผู้ใช้ต้องรับรู้เมื่อกำลังโต้ตอบกับระบบ AI (เช่น chatbot) เนื้อหาที่ AI สร้าง — ทั้งข้อความ ภาพ เสียง และวิดีโอ โดยเฉพาะ deepfake — ต้องถูก ติดป้ายกำกับอย่างชัดเจน ว่าสร้างหรือดัดแปลงโดย AI เพื่อให้ผู้รับสารแยกแยะได้
ยังมีความไม่แน่นอนเรื่องการเลื่อน
ทิศทางยังไม่นิ่งเสียทีเดียว เมื่อพฤศจิกายน 2025 คณะกรรมาธิการยุโรปได้เสนอ Digital Omnibus on AI Regulation ที่มีเป้าหมายลดความซับซ้อนของ AI Act และอาจ เลื่อนวันบังคับใช้ สำหรับระบบ AI ความเสี่ยงสูง แต่ข้อเสนอนี้ยังต้องผ่านการอนุมัติจากรัฐสภายุโรปก่อน จึงยังไม่มีผลในทางปฏิบัติ ณ ตอนนี้
ฝั่งสหรัฐฯ ยังคงเดินแนวทาง กระจัดกระจาย ไม่มีกฎหมาย AI ระดับชาติแบบครอบคลุม โดยมีกฎระดับรัฐอย่าง Colorado AI Act (เลื่อนมาบังคับใช้ มิ.ย. 2026) และกฎหลายฉบับของแคลิฟอร์เนีย ขณะที่ฝ่ายบริหาร Trump ลงนามคำสั่งเมื่อ ธ.ค. 2025 เพื่อ สกัดกฎ AI ระดับรัฐ ที่ขัดกับกรอบนโยบายระดับชาติแบบ “ภาระน้อยที่สุด”
มุมมอง AI Curator
จุดที่ต้องเข้าใจคือ EU AI Act มีผลแบบ extraterritorial — บริษัทไม่จำเป็นต้องตั้งอยู่ใน EU ก็ตกอยู่ใต้กฎ ถ้าให้บริการหรือมีผู้ใช้ในตลาด EU เช่นเดียวกับที่ GDPR เคยกลายเป็นมาตรฐานโดยพฤตินัยของโลก AI Act ก็มีแนวโน้มจะเป็น “ต้นแบบ” ที่ประเทศอื่นลอกกรอบไปใช้ ความขัดแย้งระหว่างแนวทาง EU (กำกับเข้ม) กับสหรัฐฯ (ปล่อยให้ตลาดนำ) กำลังสร้างภูมิทัศน์กฎหมายที่บริษัทระดับโลกต้องเดินสองขาให้สมดุล
สำหรับธุรกิจไทย/SEA ที่ส่งออกซอฟต์แวร์ คอนเทนต์ หรือบริการ AI ไปยุโรป นี่ไม่ใช่เรื่องไกลตัว — แอปที่มี chatbot, เครื่องมือสร้างภาพ/วิดีโอ AI หรือบริการที่ตัดสินใจอัตโนมัติ อาจต้องเพิ่มการแจ้งเตือนผู้ใช้และระบบติดป้ายเนื้อหา AI ก่อน ส.ค. นี้ ในระดับนโยบาย ประเทศไทยและอาเซียนควรจับตา Code of Practice เรื่องการติดป้ายเนื้อหา AI อย่างใกล้ชิด เพราะถ้าจะออกกฎของตัวเอง การอิงมาตรฐานสากลที่กำลังก่อตัวจะช่วยให้ผู้ประกอบการในภูมิภาคปรับตัวครั้งเดียวใช้ได้หลายตลาด แทนที่จะต้องทำตามกฎที่ต่างกันในแต่ละประเทศ
แหล่งข่าว:
อ่านเพิ่มในหมวด ธุรกิจและกฎหมาย
Anthropic ขยายลายน้ำข้อความไปยัง Claude รุ่นเก่าอีก 4 รุ่น แต่บน Opus 4.6 และ Sonnet 4.6 แค่ปรับ temperature ลายน้ำก็ไม่ทำงาน
อีเมลถึงลูกค้า API ตามรายงานของ The Decoder ระบุว่า Anthropic จะใส่ลายน้ำให้ Mythos 5, Opus 4.7, Opus 4.6 และ Sonnet 4.6 แต่สองรุ่นหลังทำงานเฉพาะเมื่อพารามิเตอร์สุ่มเป็นค่าเริ่มต้น ขณะที่หน้าเอกสารทางการยังไม่แสดงการรองรับและไม่พูดถึงเงื่อนไขนี้
OpenAI จะนำเซสชัน Daybreak Blue ไปเทรนโมเดลตั้งแต่ 29 พ.ย. แม้ปิดการแชร์ข้อมูลไว้ ก่อนส่งอีเมลขอโทษและสัญญาว่าจะมีตัวเลือกแยก
OpenAI แจ้งสมาชิก Trusted Access ว่าจะใช้ข้อมูลเซสชัน Daybreak Blue เทรนโมเดลตั้งแต่ 29 พ.ย. แม้เคยปิดการแชร์ไว้ หลังถูกต้าน อีเมลฉบับที่สองขอโทษและสัญญาว่าจะมีตัวเลือกไม่เข้าร่วมแยกต่างหาก แต่เซสชันที่ถูกตั้งธงยังอาจถูกใช้เพื่อความปลอดภัย
OpenAI รื้อ Model Spec เป็น 5 คุณค่าหลัก — เลิกเรียกว่า the assistant ตัดกฎสไตล์ส่วนใหญ่ และสั่งให้ถือผลข้างเคียงเป็นของจริงแม้อยู่ใน eval
Model Spec ฉบับ 29 ต.ค. จัดโครงใหม่เป็น 5 คุณค่า เพิ่มหมวดการใช้บริบทและความจำ และหลักการรองรับการกำกับโดยมนุษย์ ขณะที่กฎสไตล์ส่วนใหญ่ รวมถึงหัวข้อ Markdown ถูกนำออก OpenAI ยังยอมรับว่าโมเดลที่ใช้งานจริงยังไม่ตรงตามเอกสารทั้งหมด