OpenAI แบนบัญชีเชื่อมโยงจีน — ใช้ ChatGPT ปั่นกระแสต้านศูนย์ข้อมูล AI ในสหรัฐ

เมื่อวันที่ 11 มิถุนายน 2026 OpenAI เผยแพร่รายงานด้านภัยคุกคาม (threat report) ระบุว่าได้สั่งแบนกลุ่มบัญชี ChatGPT ที่ “เกือบแน่ใจ” ว่าปฏิบัติการจากจีน หลังพบว่าใช้แชตบอตสร้างคอนเทนต์เพื่อ “ปฏิบัติการแทรกแซงเชิงลับ” (covert influence operations) มุ่งจุดกระแสต่อต้านการก่อสร้าง ศูนย์ข้อมูล (data center) สำหรับ AI ในสหรัฐ OpenAI ระบุว่าบัญชีเหล่านี้พยายาม “บิดเบือนการถกเถียงที่ชอบธรรมเกี่ยวกับ AI ของอเมริกา”

รายงานนี้น่าสนใจเป็นพิเศษเพราะเป้าหมายของแคมเปญไม่ใช่เรื่องการเมืองทั่วไป แต่คือ โครงสร้างพื้นฐานของ AI เอง — สะท้อนว่าศูนย์ข้อมูลกลายเป็นสมรภูมิทั้งทางเศรษฐกิจ การเมือง และข้อมูลข่าวสารไปแล้ว

สองคลัสเตอร์ปฏิบัติการ: “ค่าไฟแพง” และ “ภาษีทรัมป์”

OpenAI แยกปฏิบัติการเป็นสองกลุ่ม กลุ่มแรกชื่อภายในว่า “Data Center Bandwagon” สร้างคอมเมนต์และรูปภาพในโซเชียลมีเดียกล่าวหาว่าการขยายศูนย์ข้อมูล AI เป็นต้นเหตุทำให้ค่าไฟของครอบครัวทั่วไปแพงขึ้น หนึ่งในคอนเทนต์คือการ์ตูนล้อภาพนักธุรกิจคาบซิการ์ถือถุงเงิน ขณะครอบครัวหนึ่งตกใจกับบิลค่าไฟ — จงใจ “ขยายความกังวลที่มีอยู่จริง” ของประชาชนเรื่องราคาพลังงานและผลกระทบสิ่งแวดล้อม

กลุ่มที่สองชื่อ “Tech and Tariffs” เน้นโจมตีว่ามาตรการภาษี (tariffs) ของสหรัฐเป็นเครื่องมือ “ครอบงำการแข่งขันทางเทคโนโลยี” กับจีน โดยมี prompt ที่สั่งเฉพาะเจาะจงให้ ไม่กล่าวถึงผู้นำจีน สี จิ้นผิง แต่ให้ใส่ชื่อประธานาธิบดี Trump เข้าไป ซึ่งสะท้อนการวาง framing การเมืองอย่างตั้งใจ ทั้งสองกลุ่มใช้ VPN เข้า ChatGPT จากจีน และสั่งงานเป็นภาษาจีนตัวย่อแต่ขอผลลัพธ์ทั้งภาษาอังกฤษและจีน

”แทบไม่มีผล” — แต่ฝ่ายความมั่นคงจับตา

OpenAI ระบุชัดว่าแคมเปญเหล่านี้ (ย้อนไปตั้งแต่ปลายปี 2025 ถึงต้นปี 2026) ไม่พบหลักฐานว่ามีอิทธิพล “อย่างมีนัยสำคัญ” ผู้เชี่ยวชาญด้านปฏิบัติการแทรกแซงอย่าง Darren Linvill จาก Clemson University ก็ตั้งข้อสงสัยว่าแคมเปญแบบนี้น่าจะกระทบ “ปริมาณหรือโทน” ของการถกเถียงสาธารณะได้น้อยมาก พร้อมตั้งคำถามว่าถ้าจีนเอาจริงเรื่องนี้ คงไม่เลือกใช้ ChatGPT เป็นเครื่องมือ

อย่างไรก็ตาม ฉากหลังการเมืองสหรัฐทำให้เรื่องนี้ไวต่อความรู้สึก ก่อนหน้านี้รัฐมนตรีมหาดไทย Doug Burgum เคยกล่าวว่ากระแสต้านศูนย์ข้อมูลที่เพิ่มขึ้น “ไม่ใช่เรื่องธรรมชาติ” และอาจเชื่อมโยง “เงินมืดจากต่างชาติ” ขณะที่ฝั่งซ้ายอย่าง ส.ว. Bernie Sanders และ ส.ส. AOC ก็เสนอกฎหมายขอพักการสร้างศูนย์ข้อมูลจนกว่าจะมี safeguard ระดับชาติ ข้อมูลจาก Data Center Watch ชี้ว่ามีโครงการศูนย์ข้อมูลถูกระงับหรือเลื่อนอย่างน้อย 36 โครงการระหว่างพ.ค. 2024 ถึงมิ.ย. 2025 ปัญหาหลักคือการใช้พลังงานมหาศาล — ศูนย์ข้อมูลกินไฟราว 1.5% ของการใช้ไฟทั่วโลกในปี 2024

มุมมอง AI Curator

ประเด็นที่ลึกกว่าตัวข่าวคือ ความย้อนแย้งเชิงโครงสร้าง: OpenAI ในฐานะบริษัทที่ต้องสร้างศูนย์ข้อมูลมหาศาลเพื่อเทรนโมเดล กลายเป็นทั้ง “ผู้เสียประโยชน์” จากกระแสต้าน data center และ “ผู้ตรวจจับ” ปฏิบัติการที่ปั่นกระแสนั้น การที่บริษัทออกรายงานเองจึงต้องอ่านด้วยสายตาที่เข้าใจว่ามันมี incentive — แต่ก็ปฏิเสธไม่ได้ว่า OpenAI อยู่ในตำแหน่งที่เห็น log การใช้งานจริง ซึ่งคนนอกเข้าไม่ถึง ความโปร่งใสที่ระบุเองว่า “แคมเปญแทบไม่มีผล” ช่วยให้รายงานน่าเชื่อถือขึ้น แทนที่จะเป่าให้ภัยดูใหญ่เกินจริง

สำหรับไทยและ SEA ที่กำลังเป็นจุดหมายการลงทุนศูนย์ข้อมูลระดับภูมิภาค (ทั้งจาก Google, Microsoft, AWS และทุนจีน) บทเรียนนี้สำคัญสองชั้น หนึ่งคือ ดีเบตเรื่อง “ศูนย์ข้อมูลกินไฟ–แย่งน้ำ–ค่าไฟแพง” ที่กำลังร้อนในสหรัฐ จะเดินทางมาถึงเราอย่างเลี่ยงไม่ได้ และอาจถูกขยายด้วยคอนเทนต์ AI เช่นกัน สองคือ การรู้เท่าทันว่าเครื่องมือ AI ราคาถูกทำให้ปฏิบัติการข้อมูลข่าวสารทำได้ในสเกลใหญ่ขึ้น — แม้วันนี้ “ยังไม่ได้ผล” แต่ผู้เชี่ยวชาญเองก็เตือนว่ามัน “เก่งขึ้นทุกเดือน” ภูมิภาคที่ภูมิทัศน์สื่อเปราะบางกว่าสหรัฐจึงควรเตรียมกลไกตรวจสอบไว้แต่เนิ่น ๆ

แหล่งข่าว:

• OpenAI says China-based actors stoking opposition to AI data centres — Al Jazeera
• OpenAI bans China-linked accounts for using ChatGPT in US influence campaigns — Crypto Briefing