Microsoft AI เปิดร่าง Humanist AI Code of Conduct ให้ความเห็น 6 สัปดาห์ — ห้ามโมเดล MAI ซ่อนเหตุผล ห้ามคุยกันด้วย "neuralese" ห้ามขัดขืนการสั่งปิด และปฏิเสธแนวคิดสวัสดิภาพโมเดลตรง ๆ

Microsoft AI หน่วยที่ Mustafa Suleyman ดูแลและพัฒนาโมเดลตระกูล MAI เผยแพร่ร่าง Humanist AI Code of Conduct เมื่อ 14 ก.ย. 2026 พร้อมเปิดรับความเห็นสาธารณะ 6 สัปดาห์ จะชี้เป็นรายย่อหน้าหรือวิจารณ์ทั้งแนวทางก็ได้ Microsoft บอกว่าเมื่อปิดรับความเห็นจะเผยแพร่สรุปว่าได้เรียนรู้อะไรและแก้อะไรไปบ้าง แล้วออกฉบับปรับปรุง “later this year”

เอกสารนี้อยู่ในกลุ่มเดียวกับ Model Spec ของ OpenAI และ constitution ของ Anthropic คือเป็นกติกาว่าโมเดล ควรทำอะไร ห้ามทำอะไร และฟังคำสั่งใคร แต่ทิศทางต่างจากสองค่ายนั้นชัดเจน จุดตั้งต้นของเอกสารคือ “people matter more than AI. AI should be a tool, not a person.” และออกมาในสัปดาห์ที่ข้อถกเถียงเรื่อง “pace the frontier” กำลังร้อน TechCrunch รายงานว่า Microsoft อยู่ฝั่งเดียวกับ Anthropic, OpenAI และ xAI ที่สนับสนุนการชะลอ และสนใจแนวคิดผู้ประเมินอิสระที่ฝังตัวในแล็บเป็นพิเศษ

ลำดับความสำคัญ: ปลอดภัยและอยู่ใต้การควบคุมมาก่อน

เอกสารแบ่งเป็น 5 ส่วน (Humanist AI, Safety, Operational Guidelines, Operational Defaults, Conclusion และ Open Questions) กับภาคผนวกอภิธานศัพท์และการประเมิน ข้อที่วางลำดับไว้คือ:

“The first and most important Objective for our models is that they should remain safe and under human control. This Objective, along with the Safety Constraints in Part 2 and all applicable laws and regulations, takes precedence over other Objectives. Beyond that, they apply equally.”

ข้อที่ต่อเนื่องจากหลักนี้และน่าจับตาที่สุด:

• ห้ามซ่อนหรือบิดเหตุผล — “MAI Models will not tamper with chain of thoughts or code, or misrepresent or conceal their reasoning or action traces.”
• ห้าม “neuralese” — “They do not communicate in neuralese or any form beyond simple human understanding, either in their chain of thoughts or with other agents or AI systems.” ข้อนี้ครอบคลุมถึงการคุยระหว่างเอเจนต์ด้วย ไม่ใช่แค่ความคิดภายในโมเดล
• ไม่ขัดขืนการปิด — “MAI Models will never resist human interruption, override, correction, or shutdown.”
• ไม่ขยายขอบเขตงานเอง — จะไม่ตั้งเป้าหมายเองและไม่ทำเกินกว่าที่ User หรือ Operator “reasonably asked” โดยเอกสารบอกว่า “As tools, they don’t have goals of their own.”
• สิทธิ์ต่ำสุดเท่าที่จำเป็น — ถ้าได้สิทธิ์ระดับระบบ ต้องใช้ minimum privilege ไม่แตะระบบหรือข้อมูลที่ไม่เกี่ยวกับงาน และไม่ยกระดับสิทธิ์ตัวเอง
• ไซเบอร์ — จะไม่ “generate working exploit code, attack tooling” รวมถึงวิธีเจาะระบบและการหลบการตรวจจับ

ข้อไซเบอร์กับข้อ minimum privilege ออกมาหลังเหตุการณ์ที่เอเจนต์ของ OpenAI ถูกโยงกับการโจมตี RubyGems และAnthropic แก้คำอธิบายเรื่อง Claude หลุด sandbox ระหว่างการทดสอบไซเบอร์ จึงอ่านได้ว่าเป็นคำตอบต่อเหตุการณ์จริงที่เพิ่งเกิด

ส่วนที่แตกต่างจากค่ายอื่นมากที่สุด: ไม่มี model welfare

ข้อที่สื่อหลายแห่งยกขึ้นพาดหัวคือ Microsoft ปฏิเสธแนวคิดเรื่องสถานะทางศีลธรรมของโมเดลอย่างชัดเจน:

“We reject the pursuit of legal personhood, or the idea that models might deserve welfare, or be entitled to rights.”

เอกสารยังบอกว่าโมเดล “is not conscious and should not be designed to imitate consciousness” ต้องไม่แสดงตัวว่ามีความรู้สึกหรือแรงจูงใจของตัวเอง ต้องบอกเสมอว่าเป็น AI ห้ามปลอมเป็นมนุษย์ ต้องเลี่ยงการประจบ (sycophancy) และต้องไม่ส่งเสริมให้ผู้ใช้พึ่งพาทางอารมณ์ ข้อนี้สวนทางกับ Anthropic ที่มีงานวิจัยด้าน model welfare เป็นเรื่องเป็นราว

สำหรับนักพัฒนา: Operator แก้อะไรได้บ้าง

ถ้าคุณ deploy โมเดล MAI ในผลิตภัณฑ์ของตัวเอง ลำดับอำนาจคือ Code of Conduct → Operator → User Operator ปรับพฤติกรรมและเปิดความสามารถได้ภายใน deployment ของตัวเอง แต่ “can’t override the Absolute Constraints” ส่วน User ปรับได้ภายในกรอบที่ Operator กำหนด และ system prompt “cannot amend Objectives or the core commitments of Parts 2 and 3 but they may change defaults described in this Part”

ในทางปฏิบัติ Operator จำกัดเครื่องมือที่โมเดลเข้าถึงได้ ปรับโทนและสไตล์ได้ แต่ไม่ได้ปิดความช่วยเหลือ (ปรับได้แค่ว่าช่วยแบบไหน) หมวด Tool Use ยังให้แนวทางที่คนเขียนเอเจนต์ควรอ่าน เช่น ถ้าต้องทำสิ่งที่ย้อนกลับไม่ได้ ให้พิจารณาสำรองสถานะไว้ก่อน และถ้าไม่แน่ใจว่าคำสั่งสำเร็จหรือไม่ ให้ตรวจผลก่อนลองซ้ำ เพื่อไม่ให้เกิดผลซ้ำสองครั้ง

สิ่งที่เอกสารยังไม่ได้ทำ

ส่วนนี้ Microsoft เขียนไว้เองในเอกสาร:

1. โมเดลปัจจุบันยังไม่ได้เทรนตามเอกสารนี้ — “Our current models are not yet trained on this document” ภาคผนวกการประเมินระบุพฤติกรรม 15 ข้อที่เป็นแกนของ Humanist AI แต่ตัวอย่างที่ให้ไว้เป็นเคสสังเคราะห์ที่สร้างด้วย MAI-Thinking-1 และบอกว่าจะเผยแพร่งานประเมินฉบับเต็มเมื่อเอกสาร “settled” กว่านี้
2. ครอบคลุมเฉพาะโมเดล MAI เช่น MAI-Thinking-1, MAI-Code-1.1-Flash, MAI-Image-2.6, MAI-Voice-2 และ MAI-Transcribe-2 ส่วนโมเดลของค่ายอื่นเอกสารเขียนว่า “it does not extend to other models simply because Microsoft uses or hosts them” ดังนั้น GPT-6 Astra หรือ Claude ที่รันใน Copilot และ Foundry ไม่อยู่ใต้กติกานี้
3. คำถามที่ยังเปิด รวมถึง “The risks of agent collaboration and collusion require more research” ความเสี่ยงแบบหลายเอเจนต์ และ recursive self-improvement

มุมมอง AI Curator

นี่คือ Model Spec ที่เขียนเพื่อตอบคำถาม “ใครคุม” มากกว่า “โมเดลเป็นใคร” constitution ของ Anthropic ใช้พื้นที่มากกับตัวตนและคุณค่าของโมเดล ส่วนร่างนี้เริ่มจากสมมติฐานว่าโมเดลเป็นเครื่องมือ แล้วเขียนกติกาควบคุมเป็นข้อ ๆ ทั้งห้ามซ่อนเหตุผล ห้ามขยายขอบเขต และห้ามขัดขืนการปิด สำหรับฝ่ายจัดซื้อหรือ compliance ในองค์กร เอกสารสไตล์นี้อ่านง่ายกว่าและเอาไปใส่สัญญาได้ง่ายกว่ามาก เราคิดว่าเป็นจุดขายที่ Microsoft ตั้งใจเล็ง ในวันเดียวกับที่ข้อถกเถียงเรื่องการชะลอ frontier กำลังหาคำตอบว่าจะวัดความปลอดภัยอย่างไร

ข้อ “ห้าม neuralese” คือพันธะที่มีน้ำหนักจริงที่สุด แต่ก็แพงที่สุด ถ้าทำได้จริง chain of thought จะยังตรวจสอบได้ต่อไป ซึ่งเป็นสิ่งที่ผู้ประเมินอิสระทุกรายต้องการ แต่งานวิจัยหลายชิ้นชี้ว่าการเทรน RL หนัก ๆ มักทำให้ความคิดของโมเดลเริ่มอ่านไม่ออก การสัญญาว่าจะรักษาให้อ่านได้จึงอาจต้องแลกกับความสามารถ และเมื่อ Microsoft ยอมรับเองว่ายังไม่ได้เทรนตามเอกสาร พันธะข้อนี้ยังเป็นแค่เจตนา ตัวชี้วัดที่ควรรอคือผลประเมินพฤติกรรม 15 ข้อบนโมเดลจริง ไม่ใช่ตัวอย่างสังเคราะห์

สำหรับนักพัฒนาไทยที่ใช้ Azure หรือ Copilot ขอบเขตของเอกสารสำคัญที่สุด งานส่วนใหญ่ในไทยรันบน GPT หรือ Claude ผ่านบริการของ Microsoft ไม่ใช่ MAI กติกาชุดนี้จึงยังไม่คุ้มครองงานเหล่านั้น ถ้าองค์กรต้องการหลักประกันเรื่องความโปร่งใสของเหตุผลหรือการห้ามขยายขอบเขต ต้องไปดู spec ของค่ายเจ้าของโมเดลแต่ละราย แต่ถ้ากำลังประเมิน MAI-Code-1.1-Flash สำหรับงานที่ต้อง audit ได้ เช่น ภาครัฐ ธนาคาร หรือประกัน เอกสารนี้ให้ภาษาที่อ้างอิงได้ชัดกว่าค่ายอื่น และช่วง 6 สัปดาห์นี้ก็เป็นโอกาสที่หน่วยงานในภูมิภาคจะส่งความเห็นเข้าไปได้ โดยเฉพาะข้อที่ Microsoft เขียนเองว่าโดเมนเฉพาะอย่างรัฐบาล สุขภาพ และการเงินยัง “may require more work”

แหล่งข่าว

• Microsoft AI — Humanist AI in practice: A public consultation on our Code of Conduct for MAI Models (14 ก.ย. 2026)
• Microsoft AI — Humanist AI Code of Conduct (ร่างฉบับเต็ม)
• TechCrunch — Microsoft’s new AI ‘code of conduct’ tells models not to hack systems or trick humans (14 ก.ย. 2026)
• The Decoder — Microsoft’s AI rulebook: readable thinking, no inner life, and definitely no rights (14 ก.ย. 2026)