Sanders–Casar ยื่นร่างกฎหมายแบน AI ขั้น "superintelligence" ถาวร และสั่งพักการพัฒนาโมเดลที่เทรนเกิน 10^25 operations — โทษถึงยุบบริษัทและจำคุก 20 ปี แต่วอชิงตันมองว่าไม่มีทางผ่าน

ส.ว. Bernie Sanders (อิสระ, เวอร์มอนต์) และ ส.ส. Greg Casar (เดโมแครต, เท็กซัส) ยื่นร่าง Ban Artificial Superintelligence Act ต่อสภาคองเกรสเมื่อวันพุธที่ 23 ก.ย. 2026 NBC News รายงานว่าร่างนี้ยาว 19 หน้า และเป็นหนึ่งในข้อเสนอกำกับ AI ที่ แรงที่สุด ที่เคยเข้าสภาสหรัฐฯ ร่างนี้ห้ามพัฒนา AI ระดับ superintelligence แบบถาวร และให้ พักการพัฒนา “advanced AI” ทันที จนกว่าจะตั้งกระทรวง AI ใหม่ได้สำเร็จ

ร่างนี้แทบไม่มีโอกาสผ่านสภาชุดนี้ NBC ระบุว่า “แทบไม่มีใครคาดว่ากฎหมายที่มีสาระจะผ่านในปีนี้” ส่วนสมาคมการค้าฝั่งอุตสาหกรรมเรียกว่า “dead on arrival” แต่สิ่งที่นักพัฒนาควรอ่านคือ นิยาม ที่ร่างเลือกใช้ เพราะนิยามเหล่านี้มักถูกนำไปใช้ซ้ำในกฎหมายฉบับต่อ ๆ ไป ทั้งในสหรัฐฯ และที่อื่น

ร่างนี้ห้ามอะไรบ้าง

ข้อมูลส่วนนี้มาจากข่าวแถลงของสำนักงาน Sanders ประกอบกับบทวิเคราะห์ของ ControlAI ซึ่งระบุว่าได้ให้คำปรึกษากับทีมผู้ร่างในส่วนกรอบของร่าง:

• ห้าม Artificial Superintelligence ถาวร โดยนิยามว่าเป็น AI ที่ “เหนือกว่าสมรรถนะและความสามารถทางปัญญาของมนุษย์ในเกือบทุกด้าน หรือ มีความสามารถมากพอจะทำลายหรือลดอำนาจของมนุษยชาติ รวมถึงการโค่นล้มรัฐบาลกลาง”
• พักการพัฒนา advanced AI ซึ่ง ControlAI ระบุว่าร่างนิยามไว้ที่ การเทรนด้วย compute เกิน 10^25 operations การพักนี้มีผลทันทีและคงอยู่จนกว่ากระทรวง AI จะมีบุคลากรครบและออกกฎได้
• ห้าม “superintelligence precursor characteristics” ตามที่ ControlAI สรุป ได้แก่ recursive self-improvement (NBC อ้างถ้อยคำในร่างว่า “the capacity to automate or greatly accelerate the process of artificial intelligence research and development”), การหลบเลี่ยงการถูกปิดหรือควบคุม, ความสามารถในการโจมตีทางไซเบอร์ และการช่วยพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์ เคมี หรือชีวภาพ ร่างมีข้อยกเว้นใน section 15 สำหรับงานวิจัยไซเบอร์เชิงป้องกันที่รัฐบาลกลางให้ทุน
• ตั้ง Department of Artificial Intelligence ระดับคณะรัฐมนตรี มีหน้าที่เฝ้าดู frontier model ตลอดวงจรชีวิต กำกับการถอดความสามารถอันตรายออก และ “กำกับการทำลาย” superintelligence
• บทลงโทษ นิติบุคคลที่ฝ่าฝืนจะถูกยุบกิจการ (“corporate death penalty”) ส่วนบุคคลมีโทษจำคุกไม่เกิน 20 ปี ซึ่ง Sanders เทียบว่าเท่ากับโทษการพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์โดยผิดกฎหมาย
• ด้านต่างประเทศ ให้สหรัฐฯ ผลักดันข้อตกลงระหว่างประเทศ การประสานกับพันธมิตร และการควบคุมการส่งออก เพื่อไม่ให้ประเทศใดพัฒนา superintelligence ได้

หมายเหตุ: เราเปิดไฟล์ PDF ตัวร่างบนเว็บของวุฒิสภาไม่ได้ (เว็บบล็อกการเข้าถึงอัตโนมัติ) ตัวเลข 10^25 และรายการ precursor จึงมาจากบทวิเคราะห์ของ ControlAI ไม่ใช่จากการอ่านตัวบทโดยตรง และยังไม่ชัดเจนว่าการพักนี้ครอบคลุมการ ให้บริการ โมเดลเดิมที่เทรนเกินเกณฑ์ไปแล้วด้วยหรือไม่ หรือใช้กับการพัฒนาใหม่เท่านั้น

ปฏิกิริยา

• ControlAI ซึ่งเป็นกลุ่มรณรงค์ให้แบน superintelligence สนับสนุนเป้าหมายของร่าง แต่ ค้านการพักแบบเหมารวม ด้วยเหตุผลว่า เกณฑ์ compute “อาจโดนงานที่ไม่ใช่ precursor ของ superintelligence เช่นระบบสร้างวิดีโอที่ใช้ compute สูง” และบริษัทสามารถเลี่ยงได้โดยหันไปพัฒนาอัลกอริทึมแทนการเพิ่ม compute ControlAI ยังเห็นว่าความสามารถอย่างการเจาะระบบ ควรเฝ้าดูและจำกัด มากกว่าห้ามเด็ดขาด
• Caleb Max ซีอีโอของ National AI Association ให้สัมภาษณ์ว่า “CEO บางคนจะบอกว่าเราข้ามเกณฑ์ในร่างไปแล้ว ร่างนี้จึงเท่ากับแบน AI โดยพฤตินัย” และมองว่าบทลงโทษ “น่าจะขัดรัฐธรรมนูญ”
• ในสัปดาห์เดียวกัน ที่ประชุมคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ Dario Amodei และ Sam Altman เรียกร้องให้มีการกำกับดูแล AI ระดับโลก ขณะที่ Michael Kratsios ผู้แทนรัฐบาลสหรัฐฯ ประกาศว่า “ปฏิเสธโดยสิ้นเชิงทุกความพยายามขององค์กรระหว่างประเทศที่จะรวมศูนย์การควบคุม AI”

มุมมอง AI Curator

อย่ามองร่างนี้เป็นกฎหมายที่กำลังจะออก ให้มองเป็น ต้นแบบของการกำหนดเส้น ที่คนอื่นจะหยิบไปใช้ต่อ ตัวเลข 10^25 ไม่ได้มาจากร่างนี้เป็นที่แรก EU AI Act ใช้ 10^25 FLOP เป็นเกณฑ์ของโมเดล general-purpose ที่ถือว่า “มีความเสี่ยงเชิงระบบ” อยู่แล้ว ความต่างคือ EU ใช้เกณฑ์นี้เพื่อเพิ่มหน้าที่รายงานและประเมินความเสี่ยง แต่ร่าง Sanders–Casar ใช้เพื่อ หยุด การพัฒนา ทั้งที่โมเดล open-weight หลายตัวที่นักพัฒนาไทยใช้อยู่ทุกวันก็เทรนเกินเกณฑ์นี้ไปแล้ว ประโยคของ Caleb Max ที่ว่า “ข้ามเกณฑ์ไปแล้ว” จึงไม่ได้พูดเกินจริง

ส่วนที่น่ากังวลกว่าเกณฑ์ compute คือการเขียน “ความสามารถ” เป็นสิ่งต้องห้าม เช่น “ทำ AI R&D อัตโนมัติ” หรือ “ทำการโจมตีทางไซเบอร์ได้” ความสามารถแบบนี้ไม่มีเส้นแบ่งชัด เอเจนต์เขียนโค้ดทุกตัวในปี 2026 ช่วยเร่ง AI R&D อยู่แล้ว และโมเดลที่หาช่องโหว่ได้ก็คือโมเดลเดียวกับที่ใช้ทำ security review เหมือนบอท Security Review ของ Cursor ที่เราเขียนถึงเช้านี้ แม้ ControlAI ซึ่งอยู่ฝ่ายอยากแบน superintelligence ก็ยังเตือนเรื่องนี้ ถ้านิยามลักษณะนี้หลุดเข้าไปอยู่ในกฎหมายที่ผ่านจริง ไม่ว่าในสหรัฐฯ หรือในประเทศที่ลอกกรอบกฎหมายไปใช้ ผลกระทบต่อเครื่องมือของนักพัฒนาจะกว้างกว่าที่ชื่อ “แบน superintelligence” ทำให้เข้าใจ

สำหรับไทยและอาเซียน ผลโดยตรงยังไม่มี แต่มีสัญญาณหนึ่งที่ควรจับตา ร่างนี้กำหนดให้สหรัฐฯ ใช้ การควบคุมการส่งออก เป็นเครื่องมือหยุด superintelligence ในประเทศอื่น ขณะที่รัฐบาลปัจจุบันเพิ่งประกาศต่อหน้าเวที UN ว่าปฏิเสธการกำกับ AI ระดับโลก ทั้งสองขั้วจึงเห็นตรงกันในข้อเดียว คือ ทางเข้าถึงชิปและโมเดลจะถูกกำหนดจากวอชิงตัน ประเทศที่พึ่งพาโมเดลและ GPU นำเข้าควรวางแผนโดยรับความเสี่ยงข้อนี้ไว้ด้วย ไม่ว่าร่างฉบับนี้จะผ่านหรือไม่ก็ตาม

แหล่งข่าว

• Bernie Sanders and Greg Casar propose AI ‘superintelligence’ ban with a 20-year jail penalty — NBC News (23 ก.ย. 2026)
• ข่าวแถลงของ Sen. Sanders (สำเนาใน Internet Archive, 24 ก.ย. 2026)
• The First American Bill to Ban Superintelligent AI Is Here — ControlAI (LessWrong)
• AI corporate leaders tell UN the industry needs global regulation — Al Jazeera