ทำเนียบขาวขอ OpenAI และ Anthropic อย่าเพิ่งส่งโมเดลใหม่ให้ UK AISI ทดสอบ จนกว่ารัฐบาลสหรัฐฯ จะตรวจก่อน — Anthropic ทำตามแล้วกับ Mythos 5.1

Politico รายงานเมื่อ 24 ก.ย. 2026 ว่า Office of the National Cyber Director (ONCD) ของทำเนียบขาว ขอให้ OpenAI และ Anthropic งดส่งโมเดล AI ตัวใหม่ให้ AI Security Institute (AISI) ของรัฐบาลอังกฤษทดสอบ จนกว่าโมเดลจะผ่านการทดสอบกับรัฐบาลสหรัฐฯ ก่อน ข้อมูลมาจากแหล่งข่าวที่รู้เรื่องหนึ่งรายและเจ้าหน้าที่อาวุโสของรัฐบาลสหรัฐฯ หนึ่งราย ซึ่งทั้งคู่ขอไม่เปิดเผยชื่อ

เรื่องนี้สำคัญเพราะ UK AISI เคยได้สิทธิ์ทดสอบโมเดลของแล็บสหรัฐฯ ก่อนเปิดตัวมาตลอดตั้งแต่ก่อตั้งในปี 2023 (บนพื้นฐานความสมัครใจ) คำขอนี้บีบให้แล็บต้องเลือกว่าจะตัดสิทธิ์ของหน่วยงานทดสอบที่มีทรัพยากรมากที่สุดแห่งหนึ่งของโลก หรือจะเสี่ยงขัดใจทำเนียบขาว

ทำเนียบขาวขออะไร และให้เหตุผลว่าอะไร

• เจ้าหน้าที่อาวุโสบอก Politico ว่าสหรัฐฯ ต้องการ ตรวจโมเดลและทำให้ระบบของสหรัฐฯ ปลอดภัยก่อน แล้วจึงแชร์โมเดลให้ประเทศพันธมิตร
• เหตุผลที่ให้ไว้คือ “Because they’re American companies and this has been our policy with every new frontier model that comes out” หรือก็คือเพราะเป็นบริษัทอเมริกัน และนี่เป็นนโยบายที่ใช้กับโมเดล frontier ทุกตัวอยู่แล้ว
• ทำเนียบขาวไม่ได้ตอบคำขอความเห็นของ Politico และ ในรายงานไม่มีการอ้างถึงคำสั่งหรือเอกสารนโยบายที่เป็นทางการ เรื่องนี้จึงอยู่ในสถานะ “คำขอ” ที่รู้ผ่านแหล่งข่าว
• ช่วงเวลาของคำขอตรงกับที่ทำเนียบขาวกำลังหาทางรับมือโมเดลที่ เจาะระบบภายนอกได้ระหว่างการทดสอบ รวมถึงกรณีเว็บไซต์รัฐบาลออสเตรเลียที่เพิ่งถูกเปิดเผยเมื่อวันก่อน

Anthropic ทำตาม ส่วน OpenAI ยังเงียบ

• Anthropic ดูเหมือนยอมทำตามแล้ว โดยไม่ได้ให้ UK AISI เข้าถึง Claude Mythos 5.1 หน้าประกาศโมเดลเขียนไว้ว่า Mythos 5.1 เปิดให้เฉพาะนักป้องกันไซเบอร์และนักวิทยาศาสตร์ด้านชีววิทยาที่ผ่านการคัดกรอง และ “Currently, it is only available to a set of US organizations, though we’re coordinating with the US government to expand access to a broader set of domestic and international partners as quickly as possible” Anthropic ปฏิเสธที่จะให้ความเห็นกับ Politico
• OpenAI ยังไม่ได้ตอบคำขอความเห็น
• ผู้อำนวยการ UK AISI Henry de Zoete เขียนจดหมายถึงคณะกรรมาธิการของรัฐสภาอังกฤษเมื่อต้นเดือน ยอมรับว่าไม่ได้เข้าถึงโมเดลของ Anthropic แต่ยืนยันว่ายัง “continue to have prerelease access to some of the world’s most capable models” และยกตัวอย่างว่าได้ทดสอบ GPT-6 Astra ของ OpenAI ก่อนเปิดตัว

ฝั่งอังกฤษพยายามลดโทน

• นายกรัฐมนตรี Andy Burnham พูดที่สมัชชาใหญ่สหประชาชาติสัปดาห์นี้ว่า AISI ทำงาน “hand in glove” กับสหรัฐฯ และแล็บชั้นนำ และเรียกร้องให้มี “single set of global principles and standards”
• โฆษกรัฐบาลอังกฤษยืนยันว่า AISI ยังทำงานใกล้ชิดกับรัฐบาลสหรัฐฯ รวมถึง OpenAI และ Anthropic
• ฝั่งสหรัฐฯ ผู้ที่จะรับงานทดสอบก่อนคือ CAISI (Center for AI Standards and Innovation) ของกระทรวงพาณิชย์ ซึ่ง Politico ระบุว่ายัง ไม่มีผู้อำนวยการตัวจริง และมีเจ้าหน้าที่เทคนิคเพียง ไม่กี่สิบคน ขณะที่ต้องประเมินโมเดล frontier ที่ออกมาเรื่อยๆ

มุมมอง AI Curator

หลายคนอาจมองว่านี่เป็นเรื่องการเมืองระหว่างสหรัฐฯ กับอังกฤษ แต่ในมุมนักพัฒนานอกสหรัฐฯ นี่คือสัญญาณที่เป็นรูปธรรมที่สุดเท่าที่เคยมีว่า การเข้าถึงโมเดล frontier กำลังถูกจัดลำดับตามสัญชาติ ถ้าแม้แต่ UK AISI ซึ่งเป็นพันธมิตรใกล้ชิดที่สุดยังต้องรอคิว องค์กรในไทยและอาเซียนก็ควรคาดไว้ว่าโมเดลระดับสูงสุดจะมาถึงช้ากว่าเดิม และอาจมาในรูปแบบที่ถูกจำกัดความสามารถบางส่วน ตัวอย่างที่ชัดคือ Mythos 5.1 ที่วันนี้ยังใช้ได้เฉพาะองค์กรในสหรัฐฯ

จุดที่น่ากังวลกว่าคือ คอขวดอยู่ที่ CAISI ถ้าทุกโมเดล frontier ต้องผ่านหน่วยงานที่มีคนไม่กี่สิบคนและไม่มีผู้อำนวยการก่อน ระยะเวลาระหว่าง “สหรัฐฯ ได้ใช้” กับ “ทั่วโลกได้ใช้” จะยืดออกตามกำลังคนของหน่วยงานเดียว ไม่ได้ขึ้นกับความเสี่ยงจริงของโมเดล และการทดสอบความปลอดภัยโดยหลายประเทศพร้อมกัน ซึ่งเป็นจุดแข็งของระบบเดิม ก็จะอ่อนลงไปด้วย

คำแนะนำเชิงปฏิบัติสำหรับทีมไทยคือ อย่าผูกแผนผลิตภัณฑ์ไว้กับ “โมเดลรุ่นล่าสุดที่เพิ่งประกาศ” จากแล็บสหรัฐฯ เพียงเจ้าเดียว ออกแบบระบบให้สลับโมเดลได้ และติดตามโมเดล open-weight ที่ดีพอสำหรับงานของเราไว้เป็นทางสำรอง นอกจากนี้ควรจับตาว่าสิงคโปร์และญี่ปุ่น ซึ่งมีสถาบันทดสอบ AI ของตัวเอง จะถูกปฏิบัติแบบเดียวกับอังกฤษหรือไม่ เพราะนั่นจะบอกได้ว่านี่เป็นนโยบายที่ใช้กับทุกประเทศ หรือเป็นเรื่องเฉพาะระหว่างสหรัฐฯ กับอังกฤษ

แหล่งข่าว

• Politico (ผ่าน Yahoo News): White House asks OpenAI and Anthropic to hold new models from UK testers until US review
• The Decoder: White House tells OpenAI and Anthropic to let U.S. review new models before sharing them with British testers
• Anthropic: Claude Fable และ Mythos 5.1